Diğer tedavi biçimleri

Depresyonda en sık kullanılan tedavi biçimleri antidepresanlar ve psikoterapidir. Ancak başka tedavi biçimleri de vardır, bunlar hakkında buradan bilgi edinebilirsiniz:

· Elektrokonvulsif terapi (EKT)
· Alternatif ilaçlar

EKT:
Genellikle EKT psikiyatrik tedavi üzerine çevrilmiş korku verici filmlerle ilişkilendirilir. Bugün zaman zaman, çok ağır depresyon olguları için ve bazen de ilaçların etkili olmadığı olgularda kullanılmaktadır. Etkisi hızlıdır. Batı ülkelerinde ve ülkemizde genel anestezi altında, kas gevşeticiler ile uygulanır, iki hekim ve hemşire ekibi bulunur.  

EKT tedavisi görecekseniz:

- İlk önce bir psikiyatrist ve bir anestezist tarafindan değerlendirilirsiniz

- Bundan sonra genel anestezi verilir.

- Daha sonra kaslarınızı gevşetmek için iğne yapılır.

- Şu bölgeler arasından zayıf bir elektrik akımı geçirilerek bir nöbet başlatılır:

· Şakaklarınız

· Sağ şakağınız ve başınızın üstü

- Nöbet sinir hücrelerinde ritmik elektriksel aktiviteden oluşur. Anestezi altında ve kaslarınız tümüyle gevşemiş olduğu için bedeninizde yalnızca ufak kas spazmları gözlenecektir.

- Tedaviden sonra sağlık ekibi ayılmanızı bekleyecek ve kısa bir süre dinlenmeniz gerekecektir.

- Birkaç saat sonra kalkıp yürüyebileceksiniz, hatta hemen tedavinin işe yaramaya başladığını fark edebilirsiniz.

EEG nedir?
EEG (elektroensefalografi):

· Beyindeki elektriksel aktiviteyi ölçmenin bir yoludur.

Temel olarak epilepsi araştırmasında kullanılır. Ayrıca depresyon için EKT tedavisi sırasında da kullanılır.

Yeterince yüksek kalitede bir nöbetin oluşup oluşmadığını anlamak için EEG kullanabiliriz. Tedavinin işe yaraması açısından nöbetin kalitesi ve gücü anahtardır.

Her tedavi on-on beş dakika sürer. Nöbetin kendisi yalnızca 25-60 saniye sürer.

Ne sıklıkta EKT yapılması gerekir?
Çoğu yerde EKT tedavisi haftada üç kez uygulanmaktadır. Gereken toplam tedavi sayısı genellikle 6 ile 12 arasındadır ama bazı kişilerde daha çok sayıda tedavi gerekli olabilir yani sayı kişiden kişiye değişir.

Nerede yapılır?
EKT tedavisi daima hastanede, genellikle psikiyatri servisinde ya da ameliyathanede uygulanır.

Çoğu durumda, 24 saatliğine hastaneye yatırılırsınız ama ayaktan da tedaviyi sürdürebilir ve aynı gün evinize dönebilirsiniz. 

Tedaviyi kim uygular?
Psikiyatri servisinde çalışan doktorlardan biri tedaviyi uygular. Anestezi servisinden bir doktor ve hemşire de anesteziden sorumlu olur.

EKT tedavisi kimler içindir?
1. Yaşamı tehdit edebilecek kadar ağır bir depresyona yakalandıysaniz sıklıkla EKT önerilir. 

EKT yapılmış birçok kisi, hastalikları nüks ederse yeniden EKT yapılmasını isterler çünkü bu hizli ve etkili bir yöntemdir.

Şu durumlarda size EKT önerilecektir:

· Yaşamsal tehlike oluşturacak kadar az yiyor ve içiyorsaniz
· Ciddi intihar eğiliminiz varsa
· Psikotik belirtileriniz varsa

EKT ile tedavi yaşamınızı kurtarabilir.
 
2. Ayrıca, ilaçlar ve diğer tedavi yöntemleri başarılı olmazsa EKT önerilebilir.

Zorla size EKT yapılabilir mi?
Nadiren sizin rızanız olmadan size EKT yapılabilir. Bu ancak psikotik özellikli ağır depresyon içinde olmanız durumunda ve:

· Depresyonunuz yüzünden hayatınız tehlikedeyse
· Başka şekillerde tedavi edilemiyorsaniz
· Tedaviye ilişkin mantıklı bir karar verebilecek durumda değilseniz yapılır.

Depresyona yakalandıysanız, kendilik değeriniz öyle düşebilir ve kendinizi öyle kınarsınız ki, depresyonun hak ettiğiniz bir ceza olduğunu ve bu yüzden tedavi edilmemesi gerektiğini düşünebilirsiniz.

Diğer zamanlarda, aklınız öyle karışmış ve gerçeklikten öyle kopmuşsunuzdur ki, EKT tedavisiyle ilgili bir karar verecek durumda değilsinizdir.

Avustralya'da hastanın rızasına karşı EKT uygulama kararı Tıbbi Değerlendirme Kurulu tarafından verilir. Bu kurulda bir psikiyatrist, bir avukat ve bir sivil temsilci bulunur. Siz ve doktorunuz görüşlerinizi tartışmak üzere çağrılırsınız. Ayrica siz isterseniz ailenizin de gelip fikir belirtmesi yüreklendirilir.  

Depresyon tedavisinde EKT ne kadar etkilidir?
EKT depresyon tedavisinde etkisi en hızlı başlayan ve en etkili tedavi biçimidir. EKT'nin etkileri üzerine çalışmalar şunları gösterir:

· Hastaların %70-90'ı o sıradaki depresif epizodu atlatırlar.

EKT'nin etkileri bir iki hafta içinde ortaya çıkabilir.

Etkiler ne kadar sürer?
Ne yazık ki, EKT tedavisinden sonra iyileşenlerin yaklaşık %50'si 6 ay içinde nüks eder. Bununla birlikte, EKT'yi önleyici antidepresan ilaçlarla kombine edersek, nüks sıklığını azaltabiliriz.

Bu EKT'nin hastalığı tam olarak ortadan kaldırmadığı anlamına gelir; EKT'nin ardından daima uygun ilaç ve/veya psikoterapi uygulamalıyız.

EKT tehlikeli midir? Yan etkileri var mıdır?
Bazı hastalar tedavinin ardından kısa süreli bellek kaybı yaşarlar. Bazıları hiçbir güçlük çekmezken bazıları birkaç hafta ufak tefek şeyleri hatırlamakta zorlanabilirler. Nadir olgularda bu sorun birkaç ay sürebilir ancak hiç kimse EKT sonucunda kalıcı bir bellek kaybı veya beyin hasarına uğramaz.

Bazı hastalar hemen tedavinin ardından konfüzyona (bilinç bulanıklığı) girebilirler. Bu konfüzyon geçicidir ve tipik olarak bir iki saat içinde ortadan kalkar.

Tek risk, genel anestezi için olanlardır.

EKT nasıl işe yarar?
EKT'nin etki düzeneklerini bir ölçüde anlamamıza yardımcı olan birçok kuram ve araştırma sonucu vardır ancak EKT'nin nasıl işe yaradığına dair basit bir açıklama henüz mevcut değildir. Etkisinin anahtarı, sinir sisteminizde bir nöbeti tetiklemesidir. Demek ki, antidepresan etkiyi gösteren gerçek nöbetle ilişkili görüngülerdir.